Βρεθήκαμε στο Θέατρο Αλκμήνη (σκηνή Intermedia) για να παρακολουθήσουμε τη «Γέρμα», το εμβληματικό έργο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, σε μετάφραση, διασκευή και σκηνοθεσία του Πάνου Κυπαρίσση. Πρόκειται για μια παράσταση που επιλέγει συνειδητά τον δρόμο της αφαίρεσης, αφήνοντας κατά μέρος το φολκλόρ και τα εντυπωσιακά σκηνικά, για να εστιάσει στον πυρήνα του θεάτρου: τον ποιητικό λόγο και την ανθρώπινη αγωνία.
Η «Γέρμα» (1934) αποτελεί μέρος της «ισπανικής τριλογίας της υπαίθρου» του Λόρκα. Η ιστορία ακολουθεί μια γυναίκα παγιδευμένη σε έναν άγονο γάμο, της οποίας η λαχτάρα για μητρότητα μετατρέπεται σταδιακά σε εμμονή και τελικά σε υπαρξιακό αδιέξοδο. Σε μια κοινωνία όπου η γυναικεία υπόσταση ορίζεται από την τεκνοποίηση, η στείρα μήτρα της Γέρμα γίνεται το πεδίο μάχης ανάμεσα στην επιθυμία, την κοινωνική επιταγή και την τιμή. Το έργο δεν είναι απλώς ένα δράμα για την ατεκνία, αλλά μια τραγωδία για το ανικανοποίητο και την καταπίεση της ζωτικής ορμής.
Ο Πάνος Κυπαρίσσης πρότεινε μια ανάγνωση «δωματίου», αφαιρώντας κάθε τι περιττό από τη σκηνή. Η διασκευή και κυρίως η μετάφρασή του αποτέλεσαν ίσως το πιο ισχυρό χαρτί της παράστασης: ο λόγος έρεε με ρυθμό και λυρισμό, αναδεικνύοντας την ποιητική φλέβα του Λόρκα. Σκηνοθετικά, η προσέγγιση κινήθηκε σε abstract μονοπάτια, αποφεύγοντας τον ρεαλισμό. Στόχος ήταν προφανώς να γυμνωθεί το έργο από το «εθιμικό» του περιτύλιγμα και να αναδειχθεί η εσωτερική, “υποστασιακή” αγωνία των ηρώων, μια επιλογή που απαιτεί από τον θεατή να αφεθεί στη δύναμη του κειμένου.
Στον ομώνυμο ρόλο, η Βασιλική Σκάλκου σήκωσε επάξια το βάρος της τραγωδίας. Ήταν η συναισθηματική άγκυρα της παράστασης, καταφέρνοντας να αποδώσει πειστικά τη διαδρομή της ηρωίδας από την ελπίδα στην απόγνωση και τελικά στην τραγική λύτρωση. Το βλέμμα και η κινησιολογία της μετέφεραν την ένταση που απαιτούσε ο ρόλος.
Η μουσική του Γιάννη Ψειμάδα πλαισίωσε με φροντίδα και ευαισθησία το εγχείρημα.
Η «Γέρμα» στο Θέατρο Αλκμήνη αποτελεί μια εσωτερική κραυγή που αρθρώνεται με ειλικρίνεια. Μακριά από σκηνογραφικούς εντυπωσιασμούς, πρόκειται για μια «χειροποίητη» κατάθεση ψυχής, που απευθύνεται στον θεατή που αναζητά την ουσία του ποιητικού λόγου και τη συγκίνηση μιας αυθεντικής ερμηνείας.
Κριτική Theater Posts – Φραντζέσκα Παπανίκα, Ελένη Χριστοδουλάκη
Photo credits: Theater Posts.