Πόσο εύκολα η γοητεία της διανόησης μπορεί να καλύψει το πρόσωπο ενός τέρατος; Μέχρι πού φτάνουν τα όρια της τέχνης όταν παραβιάζονται τα όρια της ανθρώπινης ψυχής; Στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, η παράσταση «Μαρτυρία μιας κλεμμένης εφηβείας», βασισμένη στο συνταρακτικό βιβλίο Le Consentement της Vanessa Springora, δεν ήρθε για να χαϊδέψει αυτιά, αλλά για να προκαλέσει ένα αναγκαίο σφίξιμο στο στομάχι.
Παρίσι, 1986. Η 14χρονη Βανέσα γοητεύεται από τον 50χρονο συγγραφέα Γκαμπριέλ Ματζνέφ. Αυτό που αρχικά πλασάρεται ως ένας έρωτας έξω από νόρμες, αποδεικνύεται ένας στυγνός μηχανισμός χειραγώγησης και κατάχρησης εξουσίας. Η σκηνοθέτις Ειρήνη Λαμπρινοπούλου επιλέγει σοφά να μην αναπαραστήσει ρεαλιστικά το Παρίσι της εποχής, αλλά να δημιουργήσει ένα τοπίο αφαιρετικό και βαθιά ψυχολογικό. Μέσα από την εύστοχη χρήση της κινησιολογίας, των video (Πέτρος Σεβαστίκογλου) και του σκηνικού χώρου, η παράσταση δεν καταγράφει απλώς τα γεγονότα αποστασιοποιημένα, αλλά βουτάει στον ψυχισμό του θύματος, μεταδίδοντας στο κοινό την ασφυξία και την καταπίεση της ηρωίδας.
Στον ρόλο του Γκαμπριέλ Ματζνέφ, ο Κλέων Γρηγοριάδης είναι συγκλονιστικός. Καταφέρνει να ενσαρκώσει τον «γοητευτικό διανοούμενο» με τέτοια πειστικότητα που γίνεται τρομακτικός. Χτίζει μια στιβαρή φιγούρα εξουσίας, έναν άνθρωπο που χρησιμοποιεί το πνεύμα και το κύρος του ως όπλο σαγήνης και επιβολής, προκαλώντας στον θεατή απόλυτη αποστροφή για τον ήρωα.
Απέναντί του, η Βένια Σταματιάδη και η Μαριλένα Μπαρταλούτσι λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Υποδυόμενες το ίδιο πρόσωπο σε διαφορετικές ηλικιακές φάσεις, επιτυγχάνουν μια σπάνια χημεία επί σκηνής. Δεν βλέπεις δύο διαφορετικές ηθοποιούς, αλλά μία ψυχή που σπάει και επανασυντίθεται στον χρόνο. Η αλληλεπίδρασή τους είναι ο συναισθηματικός πυρήνας της παράστασης.
Καθοριστική είναι η συμβολή της παρουσίας επί σκηνής του Andy Val. Οι συνθέσεις του δημιουργούν μια υποβλητική ατμόσφαιρα που τυλίγει τη δράση, υπογραμμίζοντας τις σιωπές και τις κραυγές των ηρώων.
Η «Μαρτυρία μιας κλεμμένης εφηβείας» είναι μια παράσταση που αφήνει έντονη επίγευση. Φεύγοντας από το Υπόγειο, το αίσθημα της δυσφορίας για την κακοποίηση είναι κυρίαρχο, αποδεικνύοντας πως η τέχνη δεν τα δικαιολογεί όλα. Ωστόσο, μέσα στο σκοτάδι, η παράσταση αφήνει μια χαραμάδα φωτός: τη βεβαιότητα ότι η επιβίωση είναι δυνατή και πως ό,τι κι αν συμβεί, ο άνθρωπος μπορεί να συνεχίσει, αρκεί να σπάσει τη σιωπή.
Κριτική Theater Posts – Φραντζέσκα Παπανίκα, Ελένη Χριστοδουλάκη
Photo credits: Theater Posts.