Βρεθήκαμε στο Θέατρο Θησείον για να παρακολουθήσουμε την «Ήμερη», μια παράσταση που βασίζεται στην ομώνυμη νουβέλα του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, σε μια τολμηρή διασκευή και σκηνοθεσία του Γιάννη Νταλιάνη. Ο σκηνοθέτης, ορμώμενος από το γεγονός ότι τον Ρώσο συγγραφέα τον απασχολούσαν ιδιαίτερα οι γυναικείες αυτοκτονίες και οραματιζόταν τον σημαντικό ρόλο της γυναίκας στη μελλοντική κοινωνία, δεν αρκέστηκε σε μια πιστή μεταφορά εποχής. Δημιούργησε ένα ενδιαφέρον σκηνικό «κολάζ», μπολιάζοντας τον κορμό της ιστορίας με στοιχεία από το ευρύτερο σύμπαν του συγγραφέα («Οι Φτωχοί», «Έγκλημα και Τιμωρία»).
Η πιο εύστοχη παρέμβαση της διασκευής είναι η μετατόπιση του κεντρικού ήρωα στο σήμερα. Ο Ενεχυροδανειστής δεν είναι πια ο ατιμασμένος αξιωματικός του 19ου αιώνα, αλλά ένας πρώην τραπεζικός που κατηγορήθηκε άδικα για σκάνδαλο και ατιμώθηκε. Αυτή η σύγχρονη πινελιά λειτούργησε καταλυτικά: έκανε την πικρία και την ανάγκη του ήρωα για «εκδίκηση» μέσω του πλουτισμού απόλυτα κατανοητή στο σύγχρονο κοινό.
Το βάρος της παράστασης σηκώνει αναμφίβολα ο Χάρης Χαραλάμπους Καζέπης στον ρόλο του Ενεχυροδανειστή. Ήταν μια ερμηνεία στιβαρή, με εξαιρετικές διακυμάνσεις, που κατάφερε να αποδώσει όλο το φάσμα του ήρωα: από την αλαζονεία της εξουσίας μέχρι την εσωτερική του συντριβή. Μια ερμηνεία με συνέπεια και εσωτερικότητα, που διαχειρίστηκε με ακρίβεια τις ρυθμικές εναλλαγές και την κλιμάκωση της έντασης μέχρι το φινάλε.
Η Ιώβη Φραγκάτου, στον ρόλο της Ήμερης, προσέγγισε τον χαρακτήρα με μια συγκινητική ευθραυστότητα. Η ερμηνεία της υπηρέτησε πιστά το σκηνοθετικό όραμα του Γιάννη Νταλιάνη, ο οποίος θέλησε να δώσει φωνή στη γυναίκα, επιτρέποντάς της να «διεκδικήσει τη σκυτάλη της αφήγησης» και να αναδείξει τη θέση της απέναντι σε μια κοινωνία που συχνά τη φιμώνει. Μέσα από σπαρακτικές διαλογικές σκηνές, η Φραγκάτου κατάφερε να μεταδώσει την εσωτερική πάλη της ηρωίδας με ευαισθησία και μέτρο.
Ιδιαίτερο το αποτύπωμα που αφήνει η Δήμητρα Σταύρου (στον ρόλο της Λουκέριας/οικονόμου), η οποία είχε μια πολύ δυνατή και μεστή παρουσία στη σκηνή, προσθέτοντας βάθος στις σκηνές που συμμετείχε. Ο Γιώργος Κορομπίλης, ως ο τέταρτος πόλος της ιστορίας (Εφίμοβιτς), συμπλήρωσε με διαύγεια το καρέ, χωρίς να υπερβάλλει.
Η σκηνοθεσία του Γιάννη Νταλιάνη φώτισε έξυπνα τις γωνιές αυτής της τοξικής σχέσης, δίνοντας έμφαση στην «κωμικοτραγική μοναξιά» των ηρώων. Υπήρχαν πολύ δυνατές σκηνές, όπως η διάσημη σκηνή με το περίστροφο, που αποδόθηκε με την απαραίτητη ένταση, αλλά και η τελική σκηνή της πτώσης που ήταν σκηνοθετημένη πολύ εύστοχα.
Στα θετικά της παράστασης προσμετράται και το απαλό χιούμορ που εμφανιζόταν πού και πού, λειτουργώντας λυτρωτικά μέσα στη δραματική ατμόσφαιρα. Μια πολύ όμορφη, μουσική στιγμή ήταν όταν ο Γιώργος Κορομπίλης έπαιξε κιθάρα και η Ιώβη Φραγκάτου πιάνο – μια ανάπαυλα που έδεσε αρμονικά με τη ροή και δεν ξένισε καθόλου.
Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η φωνή του Δημήτρη Πιατά, που ακουγόταν ως «Ανακριτής», παρεμβαίνοντας με ερωτήσεις στον πρωταγωνιστή και εντείνοντας την αίσθηση της απολογίας.
Τα σκηνικά της Νατάσσας Τσιντικίδη ήταν απλά αλλά λειτουργικά, με εξαιρετική αισθητική δημιουργώντας την αμεσότητα μιας άχρονης επικαιρότητας. Ωστόσο, την παράσταση «έκλεψαν» τα κοστούμια (επιμέλεια Ιώβη Φραγκάτου), τα οποία ήταν εξαιρετικά προσεγμένα και καλόγουστα, προσδίδοντας λειτουργικότητα και χαρακτήρα στους ρόλους. Η μουσική του Ορέστη Ντάντου συνόδευσε διακριτικά τη δράση.
Συνολικά, πρόκειται για μια παράσταση με νεύρο, που σέβεται τον Ντοστογιέφσκι αλλά τολμά να τον κοιτάξει στα μάτια μέσα από τον φακό του σήμερα.
Κριτική Theater Posts – Φραντζέσκα Παπανίκα, Ελένη Χριστοδουλάκη
Photo credits: Theater Posts.